Wat voorafging

Ik schreef over het prilste begin van mijn vioolstudie en het eerste orkest waarin ik als tiener plaats nam. Als jonge violist -wat heet jong; bijna 13 toen ik de eerste les kreeg - ontleende ik inspiratie aan het spel van beroemde landgenoten, in die schamele tijd na de oorlog. Herman Krebbers en Theo Olof waren mijn idolen. Op het Amsterdams Muzieklyceum hadden ze beiden les gehad van de vioolpedagoog Oskar Back. Diens naam werd voorgoed gevestigd bij de oprichting in 1967 van het Oskar Back Concours, later ook onder de naam Nederlands Vioolconcours. 

De talentvolste leerling van zowel Oskar Back en daarna van Herman Krebbers was Emmy Verhey. Na haar prijs bij het beroemde Vioolconcours in Moskou kwam haar glansrijke loopbaan in een stroomversnelling.

Op 3 mei 1971 worden er twee prijswinnaars bekendgemaakt van het Oscar Back Concours. Uit handen van Theo Olof ontvangen het meisje van 11 jaar en de jongen van 10 de eerste prijs . Over de jonge Iris Juda schreef ik dat zij de wereld van de muziek vooral in Oostenrijk verrijkte. De jongen van tien heet Jaap van Zweden. En die heeft zich heel snel ontwikkeld als een virtuoos violist. Later bekwaamde hij zich in het vak van dirigent. Klom op van de bok van het Orkest van het Oosten en na vele jaren tot die van het New York Philharmonic en andere gezelschappen van wereldfaam. Helaas kwam er een schaduw over zijn roemrijke carrière te liggen, doordat uit allerlei hoeken van de wereld orkestmusici naar buiten kwamen met ervaringen van wat ik maar even noem: ongewenst gedrag.

De reden dat ik dit hoofdstuk getiteld Vioolspelen heb opgezet, is niet dat ik zo nodig aan jullie moest melden dat ikzelf aan de vioolstudie begonnen ben, in orkesten zat, in de jaren van mijn lange leven veel Nederlandse violisten van internationaal niveau heb gehoord en vooral bewonderd. Maar wat was dan mijn drijfveer?

Ik componeerde in feite een lange ouverture, een introductie tot het in de schijnwerpers zetten van een vrouw die mij liet beseffen, voelen en ervaren wat de reden van een musicus, een kunstenaar in het algemeen, is om zich te uiten Van zich laat horen.                      In het meest ideale geval om ons te betoveren. Om ons deelgenoot te maken in een beleving die diep in de ziel doordringt.

Hieronder lees je haar naam. Ook  een recensie die ik schreef na een gedenkwaardige muziekavond. De titel ervan is misleidend, de naam van Jansen hoort er ook bij. Wat de stijl betreft, ik heb het allemaal heel erg plechtstatig genoteerd.

Daarna begint ze een carrière die zich met duizelingwekkende snelheid stijgt en haar een wereldberoemde status als vioolsolist maakt. Als ze op 7 april van het jaar 2000 met het Rotterdams Philharmonisch Orkest mag optreden - ze is pas 22 jaar -, overtuigt ze iedereen van haar klasse. Wat ik me het meest herinner van die avond, was de manier waarop ze het eerste deel van het bekende concert van Bruch inzette. 

Nu volgt met enige correcties de tekst die ik in juli 2024 noteerde. Als voorbereiding op het artikel dat ik nu op mijn website plaats.

Fenomenaal

Lang heb ik nagedacht: welke titel zal ik kiezen voor deze notitie. Ik zocht naar een titel die jouw nieuwsgierigheid als lezer zou prikkelen om ook de volgende zinnen tot je te nemen. Verschillende opties boden zich aan.                                                                    Een enkele naam bijvoorbeeld, zoals J. Jansen. Verworpen, want heel erg gewoon.                                                                                  Volgende mogelijkheid: Een muzikaal fenomeen. Iets overtuigender.                                                                                                              Optie 3: Onze stervioliste. Dat "onze" is te nationalistisch; dat woord doet al genoeg de ronde, zeker sinds de uitslag van de laatste tweedekamerverkiezingen. De populisten tetteren het in onze oren, met alle gevolgen vandien.                                                              Misschien heb je intussen wel begrepen wie ik op mijn podium wil begroeten  

Valery Gergiev, de dirigent, heeft een lange, doch onstuimige relatie met het orkest moeten opgeven in 20   toen hij de Russische inval in Oekraïne als vriend van Poetin niet wilde veroordelen.